पूर्वाञ्चल खबर
पत्रकारहरूको देउसीमा यसपटक अरुण उपत्यकाको मौलिक लोकभाकाले विशेष स्थान पायो । वरिष्ठ गायक हरिबहादुर खत्रीले अरुण उपत्यकाको लोकलय र भाकालाई देउसीमा समेट्दै टोलीको नेतृत्व गरेपछि विराटनगरको देउसी थप मौलिक र आकर्षक बनेको थियो ।
तिहारको अवसरमा पत्रकारहरूको टोली विराटनगरका विभिन्न व्यक्तित्व, उद्योगी–व्यवसायीका घर, सरकारी कार्यालय तथा सुरक्षा निकायका कार्यालयमा पुगेर देउसी खेलेको थियो । देउसीमार्फत मनोरञ्जन प्रदान गर्नुका साथै नेपाली समाजका मौलिक संस्कार, संस्कृति, परम्परा र सामाजिक सद्भावको महत्त्व उजागर गर्ने प्रयास गरिएको नेपाल पत्रकार महासंघका केन्द्रीय सदस्य कमल रिमालले बताए ।
उनका अनुसार पत्रकारहरूको देउसीमा अरुण उपत्यकाको लोकभाकालाई समेटेर त्यसलाई आकर्षणको केन्द्र बनाउने काम वरिष्ठ गायक खत्रीले गरेका थिए । परम्परागत लोकलयमा देउसी भट्याउँदै खत्रीले उपस्थित व्यक्तिहरूलाई भरपूर मनोरञ्जन दिलाए ।
आधुनिक गीतसंगीत र नयाँ शैलीको प्रभावले मौलिक देउसीको पहिचान ओझेलमा पर्दै गएको अवस्थामा खत्रीले आफ्नो क्षेत्रको लोकभाका र गायन परम्परालाई देउसीसँग जोडेर सांस्कृतिक पहिचान संरक्षणको सन्देश दिएका थिए ।
अरुण उपत्यकाको लोकभाका मनोरञ्जनको माध्यम मात्र नभई त्यस क्षेत्रको जीवनशैली, सामाजिक सम्बन्ध र सांस्कृतिक पहिचानसँग जोडिएको मौलिक सम्पदा हो । त्यही सम्पदालाई विराटनगरका पत्रकारहरूको सामूहिक देउसीमा समेटिनुले एउटा भूगोलको लोकसंस्कृतिलाई अर्को भूगोलमा चिनाउने अवसरसमेत प्रदान गरेको छ । खत्रीको गायन र भट्याइले देउसीलाई परम्परागत स्वाद दिनुका साथै नयाँ पुस्तालाई मौलिक लोकलयसँग परिचित गराएको थियो ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय मोरङमा पुगेको पत्रकारहरूको टोलीलाई प्रमुख जिल्ला अधिकारी युवराज कटेलले स्वागत गरेका थिए । तिहारले दाजुभाइ, दिदीबहिनी तथा परिवारका सदस्यबीचको सम्बन्धलाई प्रगाढ बनाउनुका साथै सामाजिक सम्बन्ध र आत्मीयतालाई पनि बलियो बनाउने उनले बताए ।
जिल्लामा कार्यरत आफूहरू पनि एउटै पवित्र सम्बन्ध र भावनाले बाँधिएर काम गरिरहेको उल्लेख गर्दै कटेलले पत्रकार, प्रशासन र सुरक्षा निकायबीचको सम्बन्धलाई पारिवारिक आत्मीयतासँग तुलना गरे । व्यक्तिगत हितसँगै मुलुकको भलोका लागि पनि सबैले कामना गर्नुपर्ने उनको भनाइ थियो ।
तिहारले सबैको जीवनमा खुसी, सुरक्षा र उज्यालो ल्याओस् भन्दै प्रजिअ कटेलले सबैका मनोकामना पूरा होऊन्, यमराजको भय नहोस् र सबै दीर्घजीवी भएर मुलुक तथा नागरिकको सेवामा समर्पित हुन सकून् भन्ने कामना गरे । ‘अरूको सेवा गर्ने सबैभन्दा ठूलो माध्यम स्वयंको जागरण हो । व्यक्तिमा चेतना जागृत भएपछि मात्र सामूहिक चेतना विकास हुन सक्छ,’ कटेलले भने ।
व्यक्तिले आफूभित्र चेतना र जागरुकता विकास गर्दै सकारात्मक सोचका साथ अघि बढ्न सके समाजमा पनि सामूहिक जागरण ल्याउन सकिने उनको धारणा थियो । पत्रकारहरूले पनि आफ्नो व्यक्तित्व र क्षमतालाई थप निखार्दै समाज र राष्ट्रको हितमा काम गर्न सकून् भन्ने उनले शुभकामना दिए ।
पत्रकारहरूको देउसी हेर्न कटेलका वृद्ध बुवाआमासमेत उपस्थित थिए । प्रजिअ कटेलसहित उनका परिवारका सदस्य, सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी सरोज कोइराला, मोरङ प्रहरी प्रमुख एसपी कवित कटवाल, सशस्त्र प्रहरी बल मोरङका प्रमुख एसपी गेहेन्द्रबहादुर भण्डारीलगायत सुरक्षा निकायका प्रमुखहरूको उपस्थिति थियो । परिवारका ज्येष्ठ सदस्यसमेत देउसीमा सहभागी भएर रमाइलो गर्दा चाडपर्वले पुस्ताबीचको सम्बन्ध र आत्मीयता जोड्ने सन्देश दिएको थियो ।
नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ कोशी प्रदेशका अध्यक्ष राजेन्द्र राउतले पनि पत्रकारहरूले संस्कार र संस्कृतिको संरक्षणमा खेलेको भूमिकाको प्रशंसा गरे । उनले आफ्नो घरमा पुगेको पत्रकारहरूको देउसी टोलीलाई स्वागत गर्दै देउसी–भैलो नेपाली समाजको मौलिक परम्परा, सामाजिक एकता र आपसी सद्भावको प्रतीक भएको बताए ।
तिहारलाई टीका, माला र मनोरञ्जनमा मात्र सीमित नगरी यससँग जोडिएका सांस्कृतिक अभ्यासलाई निरन्तरता दिनुपर्ने उनको भनाइ थियो । नयाँ पुस्तालाई पुर्खाबाट हस्तान्तरण हुँदै आएका संस्कार र परम्पराबारे बुझाउन सामूहिक देउसीजस्ता गतिविधिले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने राउतले बताए । पत्रकारहरूले समाचार र लेखमार्फत मात्र नभई व्यवहारमै संस्कृति संरक्षणको अभियानमा सहभागी हुनु सकारात्मक भएको उनको धारणा थियो ।
त्यसैगरी, नेकपा (एमाले)का केन्द्रीय सदस्य तथा मोरङको रंगेली नगरपालिकाका पूर्वमेयर दिलिप बगडिया पत्रकारहरूको टोली आफ्नो घरमा देउसी खेल्न आउने जानकारी पाएपछि पर्खिएर बसेका थिए । उनले पत्रकारहरूको सामूहिक देउसीको प्रशंसा गर्दै टोलीलाई स्वागत गरे । आफू नियमित रूपमा राजनीति र समाजसेवामा सक्रिय रहेको उल्लेख गर्दै उनले सामाजिक तथा सांस्कृतिक गतिविधिमा पनि आफ्नो चासो रहेको बताए ।
नेपाल पत्रकार महासंघ मोरङका पूर्वअध्यक्ष महेन्द्र विष्टले पत्रकारहरूले सामूहिक रूपमा देउसी खेल्नु मनोरञ्जनका लागि मात्र नभई संस्कार, संस्कृति र परम्पराको संरक्षणप्रतिको सामाजिक जिम्मेवारी निर्वाह गर्ने प्रयास भएको बताए । उनका अनुसार पत्रकारिताको दायित्व समाचार संकलन, सूचना प्रवाह र घटनाको विश्लेषणमा मात्र सीमित हुँदैन । समाजका मौलिक मूल्य, मान्यता, संस्कार र परम्पराको संरक्षण तथा प्रवर्धनमा पनि पत्रकारहरूको महत्त्वपूर्ण भूमिका हुन्छ । समाजमा के भइरहेको छ भन्ने जानकारी गराउने पत्रकारहरूले समाजको पहिचान बोकेका सांस्कृतिक अभ्यासलाई पनि जीवन्त राख्न अग्रसर हुनुपर्ने विष्टको भनाइ छ ।
