पूर्वाञ्चल खबर
तराईमा वसोवास गर्ने आएका आदिवासी जनजाति राजवंशी समुदायमा यो पर्व मनाइने गरिन्छ । “लोथोपोथा गौर” पर्व भन्नाले पर्वको शुरवात हो भने वैशाख महिनाको शुरुमा मनाइने “सिरुवा और” भन्ने पर्वको समाप्त भन्ने वुझिन्छ । यो समुदायले मनाइने यस पर्वमा राजवंशी भाषाको “विर्ना” लाई पुजा गरिन्छ । “विर्ना” भन्नाले एक किसिमको घाँस हो । असार महिनाको प्रत्येक विहिवार राजवंशी समुदायले यो पर्व मनाइने गरिन्छ ।
यस पर्वमा गरिने पूजाले समुदायमा शुख शान्ति र सुस्वास्थ्यको कामना गरि धनसम्पत्तिको अहमता त्याग्नु र आफ्नो शरीरको ध्यान दिनु पर्ने पर्वको मान्यता रहेको पूर्व राज्यमन्त्री एवम् राजवंशी समाज विकास समितिका केन्द्रीय अध्यक्ष भिमराज राजवंशीले वताए । समितिका केन्दीय अध्यक्ष राजवंशीले यस समुदाय भाषा , भेषभूषा र संस्कृतिमा धनी रहेको वताउँदै कसैको प्रलोभनमा नपरी आधुनिकतासंगसंगै संस्कृतिको संरक्षणमा लाग्नु पर्ने वताए ।
यस पर्वको पूजामा राजवंशी समदायका महिलाले “विर्ना” वीचमा मूठाको रुपमा राखि गोलआकारमा वसि पूजा गरिन्छ । यस पूजाको लागि यस मौसममा उत्पादन हुने फलफूलहरु आँप,लिची, अठिया केरा,काक्रा, र राजवंशी भाषाको डोहा(वडहर) तथा उसिना चामल , दुध दधि आदि सामाग्रीले विर्नाको पूजा गरिन्छ ।
पूजा पश्चात सुखली दुखली( धनी र गरिव) दिदी वहिनीको कथा वाचन पश्चात विर्नालाई सवै महिलाले माथि उठाउने र तल राख्ने प्रकिया गरी पूजा समाप्त गरिन्छ । यसरी विर्नाको मुठालाई माथि उठाउने तल राख्ने कार्यले समुदायमा सुखी शान्ति कायम भई सुस्वास्थ्य हुने विश्वास रहेको छ । यस पुजामा यो समुदायका पूरुषको सहभागिता रहने गरेको छ ।
पूजाको शुभारम्भको अवसरमा प्रदेश सदस्य ज्ञानेश्वर राजवंशीले समुदायको भाषा संस्कृतिवाट मुलुकको समृद्धि झल्किने वताउँने यूवा पुस्तालाई आ–आफ्नो संस्कृतिको संरक्षणमा ध्यान दिनु पर्ने वताए । कितवन्ती अनुसार यो पर्वले भगवान कृष्ण समेत पूजा गरिएको सो समुदायका विज्ञान राजवंशीले वताए ।
